Avrasya Araştırma Enstitüsü Araştırmacılarımızdan Kanat Makhanov “Orta-Gelir Tuzağı Bağlamında BDT'nin Gelişmekte olan Ekonomileri” konulu seminer sundu.

 

Kanat Makhanov sunumunda ana hatlarıyla orta-gelir tuzağı teriminin anlamı, konu hakkındaki teoriler ile bu kapsama giren ülke ekonomileri hakkında çeşitli bilgiler sundu. Terimin 2008 yılından itibaren kullanılmaya başlandığını belirtti. Gelişmekte olan ülkelerin belirli bir seviyeden sonra ekonomik büyüme oranlarında tıkanma yaşandığını ve bir türlü bu sorunu aşamayan ülkelerin orta gelir tuzağına yakalandıklarını dile getirdi. Bu noktada ülkelerin ekonomik durumlarını gruplandıran endeksler hakkında detaylı bilgiler vererek ülke ekonomilerini düşük, orta ve yüksek olarak adlandıran evrensel bir modelin bulunmadığını ifade etti. Lakin kategorize etmek için insani gelişim endeksi (HDI) gibi çoğunluk tarafından kabul edilen endekslerden yararlanıldığını belirtti.

Makhanov Dünya Bankası’nın belirlemelerine göre ülkelerin kişi başına geliri 1,005 doların altındaysa düşük gelirli, 1,006-3.955 dolar arası düşük orta gelirli, 3,956-12,235 dolar arası yüksek orta gelirli ve 12,235 dolar ve üzeri için yüksek gelirli olarak kabul edilmekte olduğunu dile getirdi. Tarihsel açıdan birçok bölgenin gelir düzeylerinin karşılaştırmalı analizlerinden bahseden Makhanov, gelişmekte olan Asya ülkelerinin 1990’lı yıllarda %80’inin düşük gelirli ülke kategorisinde yer alırken, 2015’de ise birçok ülkenin orta gelirli ülke sınıfına çıkmayı başarabildiğini dile getirdi. Ancak pek çok ülkenin aynı başarıyı yüksek gelirli ülke grubuna girmede gösteremediğinin altını çizdi. BDT ülkeleri arasında orta gelir tuzağına Kazakistan, Belarus, Azerbaycan, Ukrayna, Türkmenistan ve Özbekistan’ın yakalandığını vurguladı.

Makhanov, gelişmekte olan ülkelerin orta-gelir tuzağından kurtulabilmeleri için kapsamlı devlet politikaları geliştirip bu yönde ekonomik inisiyatiflerin alınması gerektiğini ifade etti. Bu noktada ülkelerin kendi beşeri sermayelerine yaptıkları yatırımlarını artırmalarının uzun vadede ülkenin orta gelir tuzağından çıkmasına önemli katkıları olacağı şeklinde görüşünü bildirdi.

Seminer sonunda katılımcılar orta gelir tuzağı ve BDT ülkelerinin kişi başına gelir oranları konularında görüş alışverişinde bulundular.