Ahmet Yesevi Üniversitesinde “Kuran’ın Bilimsel Yorumu İmkan ve Sınırlar” konferansı

 

Ahmet Yesevi Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Enstitüsü “Türkoloji Toplantıları” kapsamında AYÜ İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Süleyman Gezer 30 Ekim 2018 Salı günü saat 17.30’da “Kuran’ın Bilimsel Yorumu İmkan ve Sınırlar” konulu konferans verdi. Konferansın moderatörlüğünü Dr. Öğr. Üyesi Armağan Zöhre yaptı. Konferansa, Ahmet Yesevi Üniversitesi Hazırlık Fakültesi Dekanı Doç. Dr. Ahmet Güngör, Türk Dili Bölüm Başkanı Dr. Asil Şengün, Türkoloji Araştırmaları Enstitüsü müdürü Dr. Ömer Küçükmehmetoğlu, kütüphane koordinatörü Cengiz Aslan ile çok sayıda akademisyen ve öğrenci katıldı.   

Prof. Dr. Süleyman Gezer, Kur’an’ı Kerim’deki bilimle ilgili ayetlerin tefsirleriyle ilgili 10. yüzyıldan günümüze birçok müfessirden örnekler eşliğinde bir konuşma yaptı. Gezer konuşmasında, Kur’an’a bilimsel bakışın izleri, sadece bilimsel sayılabilecek ayetlerin yorumlarında değil ibadetlerin yorumunda bile birtakım bilimsel ve modern algıların varlığının dikkat çekici olduğunu açıkladı.  Gezer, “abdest ve orucun koruyucu hekimlik görevi görmesi bunlardan en önemlisidir. Bilimsel yorum anlayışı, kendi haklılığını ispat etmek için bazı mühtedilerden örnek vermeyi de ihmal etmez” diye konuştu.

Gezer konuşmasında bu yorumu benimseyenlerin “Gaybın anahtarları Allah'ın yanındadır; onları O'ndan başkası bilmez. O, karada ve denizde ne varsa bilir; O'nun ilmi dışında bir yaprak bile düşmez. O yerin karanlıkları içindeki tek bir taneyi dahi bilir. Yaş ve kuru ne varsa hepsi apaçık bir kitaptadır.” ayetini delil gösterdiklerini ve buna bağlı olarak yorum dairelerini genişletmelerinden bahsetti. Aksine bu ayetin Allah’ın bilgisinin sonsuz olduğunu ve her şeyin onun bilgisi dâhilinde hareket ettiğini vurguladı. Gezer, bilimsel yorum örnekleri hakkında bazı örnekler vererek konuşmasını sürdürdü. Mesela “Ona Davud’a demiri yumuşattık” ifadesini demirin bütün insanlığın övünç kaynağı olmasına, “Sabah gidişi bir aylık mesafe, akşam dönüşü yine bir aylık mesafe olan rüzgârı da Süleyman'a (onun emrine) verdik” ayeti ise uçağın bulunuşuna bir işarettir. Hz. Musa için “Asanla taşa vur dedik” ifadesi kıraç ve kumlu yerlerden suyu çıkartan sondaj aletine, “Ey ateş! İbrahim için serinlik ve esenlik ol!” buyurduk” ayeti ise insanların keşfettikleri ateşin çeşitli mertebeleri şeklinde yorumlandığını belirtti. 

Gezer, konuşmasını bilimsel yorumun ortaya çıkmasında etkili olan unsurlara değinerek, bu yorum biçiminin sorunları üzerinde durdu. Bu sorunların ise metinsel bağlamının ihmal edilmesi, Arapça dilbilgisi kurallarının dikkate alınmaması, ilk muhatapların tasavvurları açısından ortaya çıkan problemlerin göz ardı edilmesinden kaynaklandığını açıkladı.  Eğer bilimsel yorumlar yapılacaksa ayetin sevk ediliş amacına uygun ve hikmet açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Gezer, sonuç olarak Kur’an ifadelerinin birkaç manaya geldiğini fakat sonsuz olmadığını vurguladı.

Prof. Dr. Süleyman Gezer, sorulan sorulara verdiği cevaplarla konferansını tamamladı. Konferansın moderatörü  Dr. Öğr. Üyesi Armağan Zöhre, Prof. Dr. Süleyman Gezer’e teşekkür belgesi takdim etti. Program toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.