Ahmet Yesevi Üniversitesinde “Uluslararası İlişkiler Bağlamında Osmanlı Devleti-Kazak Hanlığı Arasındaki Resmî Yazışmalar” Semineri Düzenlendi23 Şubat 2022

Ahmet Yesevi Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü Kıdemli Araştırmacısı Omirbek Hanayi 17 Şubat 2022 tarihinde, “Uluslararası İlişkiler Bağlamında Osmanlı Devleti-Kazak Hanlığı Arasındaki Resmî Yazışmalar” başlıklı çevrim içi seminer verdi.

Avrasya Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Vakur Sümer’in açış konuşmasından sonra sunumuna başlayan Kıdemli Araştırmacı Omirbek Hanayi, seminerinde ana hatlarıyla Türkistan ve Anadolu arasındaki tarihi ilişkilerden bahsederek Osmanlı Devleti ile Kazak Hanlığı arasındaki diplomatik ilişkiler, resmî yazışmalar ve görevlendirilen elçiler hakkında detaylı bilgiler verdi. Osmanlı İmparatorluğu ile Türkistan arasındaki asırlardır süregelen tarihi ilişkilerin önemine değinerek 13.-15. yüzyıllarda Altın Orda Devleti ve Osmanlı Devleti arasındaki diplomatik ilişkilerin Kazak Hanlığı döneminde de devam ettiğini belirtti.

95 milyon civarındaki arşiv belgesi ile tarih araştırmaları bakımından dünyanın en zengin arşivi olma özelliği taşıyan T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi’nde bulunan belgelerin önemini anlatan Omirbek Hanayi, söz konusu arşivde Kazak Hanlığı tarihi ve Osmanlı Devleti ile Kazak Hanlığı ilişkileri hakkında önemli kayıtlar bulunduğunu ifade etti.

Söz konusu arşiv ışığında hazırladığı araştırmasını paylaşan Omirbek Hanayi, Osmanlı Arşivi’ndeki Kazak Hanlığı hakkında bulunan en eski belgenin 1512 yılına ait olduğunu açıkladı. Belgenin Kazak Hanı Burunduk Han’ın (?-1511) Moğolistan Hanı Sultan Mansur, Özbek Hanı Şaybek ve onun oğlu Timur Han ve Safevî Şahı ile ilişkileri hakkında önemli bilgiler içerdiğini vurguladı.

Seminerin devamında, elde edilen kaynaklara göre Osmanlı Devleti-Kazak Hanlığı arasındaki resmî yazışmaların 18. yüzyılın başlarına dayandığını söyleyen Omirbek Hanayi, 1713-1716 yıllar arasında Kazak Hanı Gayib Muhammed Han’ın (1650-1719) Osmanlı Sultanı III. Ahmed (1673-1730) ile resmî yazışmalarda bulunduğunu aktardı. İki devlet arasındaki karşılıklı dostluk ilişkilerinin kanıtı olan söz konusu resmî yazışmalarda Kazak Hanlığı ile Kalmuk Hanlığı arasındaki savaşların yanı sıra, Kazak Hanlığı’nın Rusya Çarlığı ve Başkurt Hanlığı ile de ilişkilerine değinildiğinin altını çizdi.

Seminerin sonunda katılımcılar konuyla ilgili görüş alışverişinde bulundular. Avrasya Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Vakur Sümer, semineri için Omirbek Hanayi’ye teşekkür ederek çalışmalarında başarılar diledi.