20. Yüzyılın ilk çeyreğinde ortaya çıkan ve 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı’nda güçlü bir biçimde dile getirilen Türk Dünyasında ortak bir alfabe arayışı, milletimizin geleceğini yakından ilgilendiren stratejik bir meseledir. 1990’ların hemen başında Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlığını kazanmasıyla, 1940 yılında kesintiye uğrayan bu arayış yeniden canlanmış, 2024 yılında gerçeğe hiç olmadığı kadar yaklaşmıştır. Ortak bir Türk alfabesi geliştirme çabaları, ilk defa Türk Cumhuriyetlerinin en üst kademelerinin de desteğini arkasına almıştır.

Ortak alfabe; ortak kimliğimizi, ortak kültürümüzü ve ortak geleceğimizi geliştirme yönünde önemli bir adım, iletişim ve ulaşım imkânlarının, eğitimin, bilim ve dijital teknolojilerin hızla geliştiği bir zamanda, farklı coğrafyalardaki Türk topluluklarını birbirine yaklaştıracak bir köprü olacaktır. Bu köprü sayesinde Türk dünyası birbirini daha kolay anlayacak, kültürel mirasımız korunacak ve geleceğe birlikte yürüme fırsatı bulacağız.

Türk Cumhuriyetleri arasındaki en önemli ortak yükseköğretim kurumlarından olan Ahmet Yesevi Üniversitesi, araştırma ve eğitim faaliyetleri yanında Türk dünyasını ilgilendiren her konuda kamuoyunu bilgilendirme sorumluluğunu taşımaktadır. 

Elinizdeki çok boyutlu bir ortak Türk alfabesi konusuna odaklanan rapor; üniversitemize çeşitli katkılarda bulunmuş olan Prof. Dr. Nurettin Demir tarafından hazırlanmıştır. Çalışma; Türklerin tarihte kullandığı alfabeleri, Türk Cumhuriyetlerindeki dil durumunu, ortak bir alfabe geliştirmeye yönelik çabaları, ortak Türk alfabesi ile ilgili sorunları, ortak Türk alfabesiyle ilgili önerileri içermektedir. Herkesin anlayacağı bir dille tarihî gelişmeleri ve güncel sorunları değerlendirirken uygulanabilir öneriler ortaya koymaktadır.

Elbette konuya ilişkin Türk Devletleri Teşkilatı ile ilişkili Uluslararası Türk Akademisi önemli çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalara Türk Dil Kurumu da önemli destekler vermektedir. Türkoloji alanında temayüz etmiş ilim adamlarının çalışmaları şüphesiz önemli zemin sağlamıştır. Ancak son yıllarda devlet başkanları düzeyinde güçlü bir irade sergilenmiştir. 

Ahmet Yesevi Üniversitesi olarak, Türk Dünyasının kültürel bütünlüğünü pekiştirecek bu önemli çabaya katkı sunmaktan gurur duymaktayız. Bu çerçevede Türk Dünyası liderlerinin vizyonuna uygun çalışmalarımızdan biri de elinizdeki bu rapordur. Bu yayınımızın, ilgili kurumlar ve karar vericiler için yol gösterici bir rehber olacağına inanıyorum. Başta müellifi olmak üzere emek veren herkese teşekkürlerimi sunar, iyi okumalar dilerim.

Prof. Dr. Muhittin Şimşek
Ahmet Yesevi Üniversitesi
Mütevelli Heyet Başkanı